Yenidoğan Hastalıkları: Bebeğinde Görülebilecek Bu Hastalıklara Dikkat!

Yenidoğan Hastalıkları: Bebeğinde Görülebilecek Bu Hastalıklara Dikkat!

 


Bebeğin dünyaya uyum sağlamakta zorlanıyor olabilir. Bir şey yemek istemiyor ve halsiz görünüyorsa ya da vücudunda kızarıklık, şişkinlik gibi beklenmedik semptomlar ortaya çıkıyorsa sorununun ne olduğunu düşünmeye başlasan iyi olur. Bunun için yenidoğan bebek hastalıklarını bir araya getirdiğimiz yazımızdan yararlanabilirsin.

Yenidoğan hastalıkları nelerdir?

Yenidoğan sarılığı

Yenidoğan bebeklerde hastalık denildiğinde akla gelenlerden biri olan sarılık, gözlerde ve ciltte sararma şeklinde ortaya çıkar. Bu sararmayı genellikle doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde fark edebilirsin. Birkaç hafta kadar sürebilecek bu hastalık, fiziksel muayene ve laboratuvar testleriyle sarılık taraması yapılarak belirlenebilir. Tarama sonucunda bebeğinin hafif sarılık geçirdiği belirlenirse herhangi bir tedavi uygulanması gerekmez. Ancak ağır vakalarda hastanede kalması gerekebilir.

Bu konuda daha detaylı bilgiyi Yenidoğan Sarılığı Hakkında Her Şey! başlıklı yazımızdan öğrenebilirsin.

Yenidoğan bebekte fıtık

Bebeğinin fıtığı olabilir. Bu, şaşılacak ya da korkulacak bir şey değildir, hemen söyleyelim. Genellikle karşılaşılan ise kasık ve göbek civarındaki fıtıklardır.

  • Yenidoğan kasık fıtığı

Bebeğinin alt karın duvarındaki bir sorun sebebiyle bağırsakları dışarı doğru çıkabilir. Bu durumu alt karın ya da kasık bölgesinde şişlik olarak fark edebilirsin. Bu şişlik başlarda küçük olsa da zamanla büyüyebilir. Böyle bir durumda cerrahi müdahale gerekebilir; çünkü kasık fıtığı kendiliğinden geçmez.

  • Yenidoğan göbek fıtığı

Bebeğinin bağırsaklarının göbek deliğine yakın bir yerden şişlik oluşturacak şekilde görünmesiyle anlaşılır. Özellikle ağladığı sırada daha belirgin hale gelebilir.

Kasık fıtığından farklı olarak göbek fıtığı, bebeğin 1 yaşına gelene kadar kendiliğinden düzelebilir. Düzelmediği durumda ise sonraki dönemlerde komplikasyon ihtimalini önlemek için ameliyat edilmesi tercih edilir.

Yenidoğanda kalça çıkığı

Kız bebeklerde görülme olasılığının erkek bebeklere oranla 10 kat daha yüksek olduğu belirtilen kalça çıkığının erken tespiti önemlidir. İlk aylarda çift bez bağlanması gibi basit bir yöntemle tedavi edilebiliyorken, geç kalınan durumlarda ameliyat gerekebilir. Ameliyat sonrasında ise kalçanın alçıda kalması ve bebeğin hareketini önlemek için kundaklama gerekliliği süreci zorlaştırır. O yüzden bebeğinin kalça çıkığı olup olmadığını belirlemek için muayene yaptırmanı öneririz.

Ayrıca kalça çıkığı ultrasonunun dışında doktoru ziyaret etmeni gerektirecek başka durumlar da var. Bu konudaki ayrıntılı bilgiyi Yenidoğan Tarama Testleri Nelerdir? adlı yazımızda bulabilirsin.

Yenidoğanda impetigo

İmpetigo hastalığı, genellikle ağız ve yüz bölgesinde kızarık yaralarla ortaya çıkar. Bulaşıcı olan bu deri enfeksiyonunun belirtilerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Sarımsı kahverengi kabuk bağlayan kızarık yaralar,
  • Kaşıntı,
  • Gövde, kol ve bacaklarda içinde sıvı olan kabarcıklar.

Bu hastalık genellikle hafif seyreder ve 2 ila 3 hafta arasında kendiliğinden geçer. Nadir durumlarda ise ağır ilerleyebilir. Bebeğinde bu tür belirtiler varsa doktorunla görüşmeni öneririz.

Hastalığın hafif geçmesi için kendi kendine alabileceğin basit önlemler için ise şunları sıralayabiliriz:

  • Hastalığın bulaşmaması için ellerini sık sık yıkayabilirsin.

*Bebeğinin kaşınarak enfeksiyonu yaymasını önlemek için tırnaklarını olabildiğince kısa kesebilirsin.

  • Bebeğinin kullandığı battaniye, kıyafet, havlu gibi eşyaları sık sık yıkayabilirsin.

 

Yenidoğanda kolik

Bebeğin 2-3 haftalıkken ortaya çıkabilecek kolik karşısında kendini hiç olmadığı kadar çaresiz hissedebilirsin. Çünkü kolik, bebeğinin uzun süreler boyunca ağlamasıdır. Bu süre boyunca ise onu sakinleştirmen neredeyse imkânsızdır.

Normal ağlamalardan farklı olan bu ağlamada bebeğin genellikle dizlerini yukarı doğru çeker ve yumruklarını sıkar. Hatta kısa bir süre nefesini tutabilir. Beslenme ve uyku düzeninin bozulmasına, huysuzlaşmasına sebep olan bu durumun nedeninin ne olduğuna dair net bir bilgi de yoktur.

Bu sebeple bebeğinin bitmek bilmez ağlama krizlerini durdurabilmek umuduyla doktorun yolunu tutabilecek olsan da pek bir sonuç elde edemeyebilirsin. Ayrıca doktorlar yan etkilerinden dolayı ilaç vermeyi tercih etmezler ve zamanla bu ağlamaların son bulacağını belirtirler. Tabii yine de bebeğinin ağlamalarının kolikten başka bir şeye işaret edebilecek olması sebebiyle doktora görünmek yararlı olabilir.

Bu konuyla ilgili olarak Kolik Bir Bebek Bakarken Yardımcı Olabilecek İpuçları adlı yazımıza bakabilirsin.

Yenidoğanda pamukçuk

Bir tür mantar enfeksiyonu olan pamukçuk, bebeğinin dilinin ve yanaklarının iç kısmında beyaz lekeler olarak görülür. İştahsızlığa ve asabiyete sebep olan bu hastalık genellikle ciddi sorunlara yol açmaz. Ancak emzirme sırasında bu enfeksiyonun sana da geçebilecek olması sebebiyle dikkatli olmanda yarar var. Peki, bu durumu nasıl anlayabilirsin?

Eğer memelerinde;

  • Olağan dışı kaşıntı ve hassaslık hissediyorsan,
  • Emzirme sırasında normalde hissettiğinden daha fazla acı fark ediyorsan,
  • Bıçak saplanması gibi bir ağrı oluşuyorsa enfeksiyon sana da geçmiş olabilir.

Bu hastalıkla ilgili olarak, Pamukçuk Nedir ve Bebeklerde Pamukçuk Nasıl Tedavi Edilir? adlı yazımızdan daha detaylı bilgi edinebilirsin.

Yenidoğan bebekte ishal

Bebeğin normalden daha sık ve sulu kaka yapıyorsa ishal olmuş olabilir. Mide ve bağırsaktaki bir enfeksiyondan kaynaklanabilecek ishal hastalığı, bebeğinde halsizlik ve kilo kaybı gibi etkilere sebep olur. Özellikle ishalle birlikte kusma da fark ediyorsan bu etkiler bebeğinin iyileşmesini geciktirebilir.

Eğer;

  • Bebeğin 1 ya da 2 saatte bir kez olacak şekilde kaka yapıyorsa,
  • Ateşi 38 dereceyse,
  • Aldığı sıvıyı vücudunda tutamıyorsa,
  • Aşırı derecede yorgun görünüyorsa doktora gitmeni öneririz.

Bu konuda daha detaylı bilgiyi, Yenidoğan Bebeklerde İshal: Neden Olur? Nasıl Anlaşılır? Ne Yapmalı? adlı yazımızda bulabilirsin.

Yenidoğan Sağlığı: 11 Soru 11 Cevap!

Yenidoğan Sağlığı: 11 Soru 11 Cevap!

 

Bugünlerde aklından çıkmayan tek şey, yenidoğan bebeğinin sağlığı! Yeterince beslendi mi? İshal mi oldu? Kabız olabilir mi? D vitamini alması gerekli mi? Kaç kilo almalı? Yoksa sarılık mı? Bir türlü peşini bırakmayan bu soruları yazımızda derledik.

1. Yenidoğan kabızlığına sık rastlanır mı?

Yenidoğan bebeklerin kabızlık sorunu pek olmaz. Bebeğin kakasını yapmaya çalışırken ıkınıp sıkılabilir ama bu durum onun kabız olduğu anlamına gelmez. Ancak daha az kaka yaptığını fark ettiysen ve kakası sert, top şeklindeyse kabız olduğunu düşünmeye başlayabilirsin.

Kabızlığın dışında bebeğinde rastlayabileceğin diğer sorunlar için, Yenidoğan Hastalıklar: Bebeğinde Görülebilecek Bu Hastalıklara Dikkat! adlı yazımıza bakabilirsin.

2. Yenidoğan kakası nasıl olur?

İşte annelerin aklını en çok kurcalayan konulardan biri! Ayrıntılı bir şekilde açıklıyoruz:

Doğumdan sonraki ilk 48 saat içinde koyu kıvamlı ve yapış yapış bir kaka ile karşılaşıp şaşırabilirsin. Şimdiden uyaralım. Mekonyum denilen bu dışkının dışarı atılmasından sonra bebeğinin kakasının kıvamı ve sıklığı neler yediğine göre değişecektir.

  • Eğer bebeğini anne sütüyle besliyorsan kakası açık renk, taneli, yumuşak ve biraz sulu;
  • Mamayla besliyorsan biraz daha katı ve ten renginden daha koyu olacaktır.

Kakanın yapısında değişiklikler olabilir. Kırmızı, siyah veya beyazımsı gri renkte ipliksi şeritler görmediğin durumda endişelenmene gerek yok!

Ayrıca bebeğinin beyazımsı açık renk kakası, sindirim atıklarını yeterince vücudundan atamadığının göstergesi olabileceği için doktoruna başvurman gerekebilir.

Kaka deyip geçme: 8 Maddede Bebek Kakası Hakkında Bilmen Gereken Her Şey

3. Yenidoğan ishali nasıl belli olur?

 

Bunun en basit şekilde anlaşılmasının yolu, daha sık bez değiştirmeye başlaman ve bezinde sulu kaka fark etmendir. Ancak bu iki belirtiye ek olarak bebeğin kusmaya da başladıysa, o zaman ishali daha ağır bir şekilde geçireceğini söyleyebiliriz. Ayrıca aşağıda sıraladığımız durumlar da ishalin göstergesi olabilir:

  • Ateşinin yükselmesi,
  • Ağzının kuruması,
  • Kakasında kan olması,
  • Önceki zamanlara kıyasla az çiş yapması.

Endişelerin varsa Yenidoğan Bebeklerde İshal: Neden Olur? Nasıl Anlaşılır? Ne Yapmalı? yazımız yardıma hazır!

4. Yenidoğanda D vitaminine ne zaman başlanır?

6 aydan küçük bebeklerin güneşe maruz kalması tavsiye edilmez. Bu yüzden kemiklerin güçlenmesi ile kalsiyum ve fosforu absorbe edebilmesi için D vitamini takviyesi gerekebilir. Hatta bebeğinin sadece anne sütüyle beslendiği durumda D vitaminine doğumdan hemen sonra başlaman önerilir.

1 yaşına kadar devam edilmesi önerilen bu süreç, bebeğin ek gıda almaya başladığı durumda kesilebilir. Tabii D vitaminine başlamadan önce doktorunla görüşüp gerekli bilgileri alman iyi olur.

5. Yenidoğan bebeğe ne kadar mama verilmeli?

İlk birkaç hafta içinde bebeğin her beslenmede 30 ila 85 gram arası mama alır. Zaman geçtikçe ise bu miktar artar.

Genellikle ilk ay içinde günde 8 ila 12 kez beslenmesi gerekir. Yani her 2-3 saat aralığında 1 kez mama vermelisin.

6. Yenidoğan bebeklerde neden sarılık olur?

Fizyolojik sarılığın sebepleri arasında;

  • Erken doğum,
  • Anne sütü ile beslenme sayılabilir.

Patolojik sarılık nedenleri ise;

  • Kan uyuşmazlığı,
  • Kalıtsal kan ve karaciğer hastalıkları,
  • Karaciğerin bilirubini işleme konusundaki yetersizliğidir.

Bu arada bilirubin kana kırmızı rengini veren hücrelerin parçalanmasıyla ortaya çıkan turuncu renkli bir maddedir. Hemoglobin zarar gördüğünde bu durum ortaya çıkar ve bebeğinin karaciğeri bu sorunu düzeltebilecek kapasiteye henüz ulaşmadığı için sarılık olması kolaylaşır.

Bebeklerde sık görülen bu hastalıkla ilgili ayrıntılı bilgiyi, Yenidoğan Sarılığı Hakkında Her Şey! adlı yazımızda bulabilirsin.

7. Yenidoğan bebek 1 ayda kaç kilo alır?

 

Muhtemelen bebeğin doğumdan sonra kilo kaybetti! Bu durumda sen de yeterince beslenip beslenemediğine dair endişeler duymaya başladın. Ancak korkulacak bir şey yok! Her bebek doğumdan sonra kilo kaybeder, ilk iki haftanın sonunda ise doğum kilosuna yeniden ulaşır.

Bu yüzden 1 ayın sonunda kilosunda büyük bir değişim olacağını düşünmemeni öneririz. 1 ayın sonunda bebeğinin alabileceği kilo 600 gram ile 1 kilogram arasında değişebilir.

Madem kilo almak dedik, o zaman: Yenidoğan Bebeği Emzirme: 7 Soru 7 Cevap!

8. Yenidoğan bebeklerde neden gaz olur?

Bebeğinde gaz olmasının en büyük nedeni hareketsizliktir. Yani bebeğin büyüdükçe, özellikle 4. ayından itibaren bu gazın geçtiğini fark edeceksin. Çünkü bebeğin sağa-sola dönmeye başlayacak.

Bir de ipucu: Geçmiş dönemlerde bebeklerin salıncak ya da beşikte yatmaları sebebiyle gaz problemlerine daha az rastladıkları bilinir. Eğer henüz bir yatak almadıysan, bu bilgiyi aklında bulundurmanı öneririz.

Sorun gazsa, çözüm bu video!

9. Yenidoğan bebek aşı takviminde neler bulunur?

Bu dönemde bebeğinin olması gereken 5 aşı bulunur. Bunlardan biri, doğumun hemen ardından olması gereken hepatit B aşısıdır. İlk ayın sonunda ise bu aşının 2. dozu uygulanır. Aynı dönemde rotavirüs, pnömokok aşıları da yapılır.

Ayrıca çocuk felci olarak bildiğimiz hastalıktan korunmak için IPV aşısı ve difteri, tetanos ile boğmaca hastalığına karşı koruma sağlayan DTaP aşısının zamanı da yine bu döneme denk gelir.

Aşağıdaki tablo daha açıklayıcı olabilir:

Yenidoğan Aşı Takvimi
Hepatit B Doğum sonrası ve 2. ay
DTaP 2. ay
Rotavirüs 2. ay
IPV 2. ay
Prömokok 2. ay

Ayrıca bu konuda yazdığımız Yenidoğan Aşı Takvimi: Bebeğinin Sağlıklı Büyümesi için Uygulanacak Aşı Programı! adlı yazımızda hastalıkların belirtileri, aşıların yan etkileri ve prematüre bebeklerin aşı programına dair bilgiler bulabilirsin.

10. Yenidoğan tarama testleri ne zaman yapılır?

 

Doğumun hemen ardından testler yapılır. Hastaneden ayrılmadan önce bebeğinin genellikle topuğundan kan alınır ve laboratuvara gönderilerek incelenir. Bu incelemenin sonucunda ise önemli bir genetik rahatsızlığın olup olmadığı teşhis edilir.

Doğumdan sonra hemen kan örneği alınmamışsa doğumdan sonraki ilk 7 gün içinde de aynı işlemi yaptırabileceğini söyleyelim. Bu testler sonucunda hangi hastalıklara dair bilgi edineceğini merak ediyorsan Yenidoğan Tarama Testleri Nelerdir? adlı yazımızı okuyabilirsin.

11. Yenidoğan bebek ne zaman sünnet edilir?

Sünnet, genellikle doğum sonrası hastaneden taburcu edilmeden hemen önce bazen de ayakta tedavi esnasında yapılabilir. Doğumdan sonra en az 12 saat geçmesi gerekir ve 10 dakika gibi kısa bir süre sonunda işlem tamamlanır.

Sünnetle ilgili aklındaki diğer sorular için Yenidoğan Bebek Sünneti Hakkında Merak Ettiğin Her Şey! adlı yazımıza bakabilirsin.