Kız çocuklarında idrar yolları enfeksiyonu daha yaygın

Kız çocuklarında idrar yolları enfeksiyonu daha yaygın


Yetişkinlerde sıklıkla görülen idrar yolları enfeksiyonu, çocukların da kabusu olabiliyor. Genellikle kız çocuklarında daha sık görülen hastalık, tedavi edilmediği takdirde böbreklerde kalıcı hasarlara neden olabiliyor. İdrar yolu enfeksiyonlarının hem kız hem de erkek çocuklar için çok önemli olduğuna dikkat çeken Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, “Erkek çocuklarda sünnet ile penis ucundaki fazla derinin kesilmesi, mikropların kolaylıkla yerleşmesine neden olan bölgenin temizlenmesini sağlıyor. Sünnetin idrar yolları enfeksiyonunu azalttığı pek çok bilimsel çalışmada da yer almaktadır” diyor.

 

Doç. Dr. Neşe Karaaslan Bıyıklı, kız çocuklarında idrar yolları enfeksiyonu tanı ve tedavisi hakkında kapsamlı bilgiler verdi:

Yetişkinlerde sıklıkla görülen idrar yolları enfeksiyonu, çocukların da kabusu olabiliyor. Genellikle kız çocuklarında daha sık görülen hastalık, tedavi edilmediği takdirde böbreklerde kalıcı hasarlara neden olabiliyor. İdrar yolu enfeksiyonlarının hem kız hem de erkek çocuklar için çok önemli olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Bıyıklı, “Erkek çocuklarda sünnet ile penis ucundaki fazla derinin kesilmesi, mikropların kolaylıkla yerleşmesine neden olan bölgenin temizlenmesini sağlıyor. Sünnetin idrar yolları enfeksiyonunu azalttığı pek çok bilimsel çalışmada da yer almaktadır” diyor.

 

İdrar yolları enfeksiyonu belirtileri

Çocuklarda 1 yaşından sonra sıklıkla görülen idrar yolları enfeksiyonu, tedavisi kolay olmasına rağmen ihmale gelmemesi gereken bir hastalıktır. Doç. Dr. Bıyıklı, “Çocukta ateş, idrar yaparken yanma ya da idrar yaparken ağlama, sık idrara çıkma, idrar kaçırma, idrarın renk ve kokusunda değişiklik olması, bel ağrısı, yan ağrısı çocuğun idrar yolları enfeksiyonu olduğunu düşündürebilecek bulgulardır. Ancak özellikle küçük çocuklarda kusma, iştahsızlık, karın ağrısı, tartı alamama, popoda pişik gibi belirtiler varsa, idrar yolları enfeksiyonundan şüphe edilebilmektedir. Tanı için ise hızlıca bir idrar tahlili ve idrar kültürü yapılmalıdır” diyor.

Ebeveynlerin hataları da enfeksiyona yol açıyor

İdrar yolları enfeksiyonu, mikrobun idrar yapılan yerden veya kan yoluyla vücuda bulaşmasıyla ortaya çıkarak böbreklere ilerleyebiliyor. Ebeveynlerin çocuğun bakımında yaptığı hataların da idrar yollarında enfeksiyona neden olabildiğini dile getiren Bıyıklı, anne-babanın hijyen kurallarına dikkat etmemesi, genital bölgenin kirli olması, kakalı bezlerin hemen değiştirilmemesi, ishal, pişik gibi durumların mikropların idrar yollarına girişini kolaylaştırdığını söylüyor.

İdrar yolu enfeksiyonları en çok kadınları etkiliyor

İdrar yolu enfeksiyonunun, mikropların dış idrar yolundan (üretra) girerek çoğalması nedeniyle ortaya çıkar. Bu enfeksiyonlar kadınlarda erkeklerden daha sık görülür ancak bunun kesin nedenleri bilinmiyor. Kadınlarda dış idrar yolunun kısa oluşunun riski arttırdığı sanılmaktadır. Öte yandan gebelik, idrar yolu enfeksiyonuna yakalanma olasılığını arttırmaktadır. Gebe kadınların %2-4’ünde idrar yolu enfeksiyonu görülmekte, gebelik sırasında hormonların ve idrar yollarının konumunda ve akımında ortaya çıkan değişiklikler ise enfeksiyona yakalanma olasılığını artırmaktadır.

İdrar yolu enfeksiyonları Belirtileri Nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonlarının en sık görülen belirtileri arasında acil idrar yapma, idrar yaparken ağrı ve yanma yer alır. İdrarın bulanık, süt bulaşmış gibi görünebilir, bulantı, kasık ağrısı ve ateş, idrarda kan varsa, rengin kırmızımsı olabilir. İdrar yolu enfeksiyonu mesanede oluşuyorsa ‘sistit’, üretrada ise ‘üretrir’  olarak adlandırıldığını, idrar tahlili, idrar kültürü ve idrar yollarını ve varsa taşı görüntülemek için endoskopi yöntemiyle, röntgen filmi ile teşhis koyulur.

İdrar yolu enfeksiyonlarının tedavi yöntemi

İdrar yolu enfeksiyonlarını tedavide genellikle antibiyotikler kullanılır. Belirtiler genellikle antibiyotik tedavisine başladıktan birkaç gün sonra kaybolsa da antibiyotik tedavisine bir süre daha devam edilir. Ağrıyı gidermek amaçlı spazm çözücüler ve ağrı kesiciler kullanılabilir.  Kasık bölgesine sıcak uygulanması, bol bol su içilmesi de etkili olur.

Kişinin son 60 gün içersinde vücudunuzda oluşan enfeksiyonu varsa mutlaka cinsel ilişkiye girmiş olduğu kişiye haber vermesi gerektiğini belirtiyor. Tedavi olarak antibiyotiği tamamını bitirmeden her tür cinsel temastan kaçınmanın önemine değiniyor.

 

İdrar yolu enfeksiyonunu önlemenin 10 altın kuralı

 

İdrar yolu iltihabı; sık idrara çıkma, şiddetli ağrı ve bazen de idrarda kanamaya yol açarak kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Hastalık tedavi edilmediğinde de ciddi böbrek enfeksiyonlarına yol açabiliyor. Erkeklere oranla 8 kat daha fazla görülen kadınların yaklaşık %50’si hayatında en az bir kez idrar yolu enfeksiyonu geçiriyor. Memorial Antalya Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Op. Dr. Egemen İşgören, idrar yolu enfeksiyonları ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

 

Yüksek ateş varsa dikkat

İdrar yolunun herhangi bir bölümünü etkileyen enfeksiyonlara idrar yolu enfeksiyonu adı verilir. Alt idrar yolunu etkilediğinde “sistit” adı verilen mesane enfeksiyonu ve üst idrar yolunu etkilediğinde ise “piyelonefrit” adı verilen böbrek enfeksiyonu ortaya çıkar. Sistit genellikle idrar yaparken ağrı, yanma, sık idrara gitme ve ani sıkışma ile idrara gitme ihtiyacı, idrarda kanama, bulanık ve kötü kokulu idrar, kasıklarda ağrı ve genital bölgede baskı hissi gibi şikayetlere neden olurken; piyelonefrit ise bu şikayetlere ek olarak yüksek ateş ve yan ağrısı gibi şikayetlere neden olur.

 

Cinsel ilişki sıklığına bağlı olarak gelişebilir

Kadınlarda anatomik olarak idrar kanalı kısadır ve vajinal ve anal bölgeye yakındır. Bu nedenle mikroorganizmalar idrar yollarına kolaylıkla ulaşıp enfeksiyona neden olabilir.

Genç, cinsel olarak aktif kadınlarda, sistit riski artmakla birlikte, enfeksiyon gelişme riski cinsel ilişki sıklığına bağlıdır. Menopoz ile birlikte düşen östrojen seviyesinin neden olduğu vajinal flora kaybına bağlı olarak idrar yolu enfeksiyonu riski artar.

Sıvı alımını artırın

İlk idrar yolu enfeksiyonunun 15 yaşın altında geçirilmesi ve annede tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü olması riski arttıran nedenler arasındadır. Aynı şekilde havuz, deniz, sauna gibi ıslak ortamlar ve vajinal akıntı gibi durumlar da riski artırır. İdrar yolu enfeksiyonu şikayetlerinin yaklaşık %80’i antibiyotik tedavisine yanıt verir. Sıvı alımının artırılması çok önemlidir. Bol sıvı alımı ile birlikte artan idrar miktarı mikroorganizmaların temizlenmesine yardımcı olur.

 

Kontrolsüz ilaç kullanmayın

İdrar yaparken zorlanma, idrarın kanlı gelmesi, karın ve bel ağrısı, akıntı, idrar tutamama, ateşlenme, halsizlik gibi şikayetlerin varlığında mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır. Uzun süreli ve uygun olmayan ilaçların kullanılması tedavi etkinliğini azaltır. Yapılan en önemli hata doktor önerisi olmadan kontrolsüz olarak antibiyotik kullanılmasıdır. Dolayısıyla, doktorun verdiği uygun ilaç tedavisinin dışına çıkılmamalıdır.

Başka sağlık sorunlarının habercisi olabilir…

Son altı ayda ikiden fazla, son bir yılda üçten fazla idrar yolu enfeksiyonu görülmesi tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu anlamına gelir. Bu durum kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkilemekle birlikte başka sağlık sorunlarının da habercisi olabilir. Daha detaylı inceleme yöntemlerine başvurulması ve idrar yolarında taş, genişleme, anatomik bozukluk, tümör gibi hastalıkların araştırılması gerekir. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında uzun süreli tedaviler gerekebilir.

 

Yabanmersini tedavide etkili

Basit idrar yolu enfeksiyonlarında üç günlük antibiyotik tedavisi yeterli olurken, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında altı ay süreyle her gün ya da haftada üç defa düşük doz önleyici antibiyotik tedavisi önerilmektedir. Şikayetlerin cinsel ilişki sonrası ortaya çıkması durumunda ilişki sonrası tek doz tedavi kullanılarak enfeksiyon gelişmesi önlenebilir. Yaban mersini, probiyotikler ve C vitamini kullanımı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarını önlemektedir. Yapılan araştırmalarda yaban mersini, probiyotik ve C vitaminin birlikte kullanılmasının tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarını azalttığı tespit edilmiştir.

 

İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için…

  • Tuvalet sonrası temizliğin arkadan öne doğru değil önden arkaya doğru yapın. Bu sayede vajinal ve anal bölgedeki mikroorganizmaların idrar yoluna taşınması önlenir.
  • Bol miktarda su için ve idrarınızı bekletmeyin. Bol su içilmesi ve idrar ihtiyacı hissedildiğinde bekletilmeden idrara gidilmesi mesanenin mekanik temizliğine katkıda bulunur.
  • Kabızlığa dikkat edin. Kabızlık idrar akışını olumsuz etkiler ve tam boşaltılamayan ve biriken idrarda enfeksiyon gelişme riski artar.
  • Cinsel ilişkiden önce ve sonra idrarınızı yapın.
  • Eğer gerekiyor ise cinsel ilişki esnasında su bazlı kayganlaştırıcılar kullanın.
  • Sperm öldürücü özelliği olan kremleri kullanmayın.
  • Hijyenik pedleri sık değiştirin.
  • Genital bölge temizliği için sabun kullanmayın. Sabun genital bölgenin doğal florasını bozarak enfeksiyon gelişme riskini arttırır.
  • Pamuklu iç çamaşırlarını tercih edin.
  • Vajinal enfeksiyon var ise tedavi olun. Tedavi edilmemiş vajinal enfeksiyonlar ve akıntılar da tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının önemli sebepleri arasındadır.

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız